. . . : : : KELKİT İLÇESİ : : : . . .

Kelkit, Doğu Karadeniz Bölgesinde; doğusunda Köse İlçesi, batısında Şiran ilçesi, kuzeyinde Gümüşhane ili, güneyinde Erzincan ili ile çevrilidir. Rakımı 1412m.dir. Genellikle engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Tarıma elverişli olarak Özlüce Vadisi ve Koşmaşat Vadisi bulunmaktadır. Kelkit Çayı, Çimen Dağlarından çıkan ve Yeşilırmak’ı besleyen en büyük koldur. Kelkit iklim olarak Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu Bölgesi arasında bir iklim geçişi teşkil eder. Yazlar kurak, kış ve bahar ayları yağışlı geçer.

Ekonomide büyük yeri tarım ve hayvancılık kaplar. İlçede genel olarak mera hayvancılığı yapılmakta ise de, son yıllarda ahır besiciliğine yönelik hayvancılık yapılmaya başlanmıştır. İlçenin simgesi haline gelen zilli kilim dokumacılığı da son yıllarda büyük önem görmektedir.

 VII. Yüzyılda bu bölgeye gelen Peçenek Türklerinin birinin reisi olan Kilki Bey adına bu günkü Kelkit kurulmuştur. Daha sonraları Roma, Selçuklu, İlhanlı ve Akkoyunluların hakimiyetine girmiştir. 1916 yılında Ermeni-Rus istilasına uğramış, 17 Şubat 1918 günü düşman istilasından kurtulmuştur. Kelkit Trabzon iline bağlı iken 1925 yılında Gümüşhane iline bağlanmıştır. 

Kelkit 1840 yılında ilçe haline gelmiş, halen 7 belde ve 77 köy kuruluşu vardır. Yerleşim genel olarak toplu haldedir. Nüfus yoğunluğu tarım arazisi üzerinde daha yoğundur. Devlet ile halk arasındaki ilişkile çok iyidüzeydedir.

İklim :

İlçenin iklimi Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu iklimi arasında bir iklim geçidi teşkil eder. Her iki bölgenin iklim özelliğini taşıyan yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk, ilkbahar ve sonbahar ayları oldukça yağışlı geçmektedir

Nüfus Durumu :

İlçemiz 2000 yılı nüfus sayımı kesin sonuçlarına göre Merkez 19.090, Beldeler 21.852 ve Köyler 22.568 olmak üzere 63.510 toplam nüfusa sahiptir.

İlçemizde Km²'ye yaklaşık 39 kişi düşmektedir. İlçe Merkezi ve Beldelerden başka Babakonağı, Çambaşı, Çamur ve Gerdekhisar Köylerinde 2000'in üzerinde nüfus bulunmaktadır.

İdari Durum :

Kelkit 1840 tarihinde İlçe haline getirilmiş olup, Kelkit Çayı kenarına kurulmuştur. Arazi genişliği ve nüfus bakımından Gümüşhane'nin en büyük İlçesidir.

Merkez belediyenin yanı sıra Ünlüpınar, Öbektaş, Söğütlü, Gümüşgöze, Kaş ve Deredolu olmak üzere 6 beldesi ve 77 adet köy kuruluşu vardır. Köylerde yerleşim daha çok toplu düzendedir.İlçe Merkezinde 6 beldelerimizde 14 mahalle muhtarlığı  bulunmaktadır.

Eğitim :

İlçe merkezinde, 1 Lise, 1 İmam Hatip Lisesi ve 1 Çok Programlı Lise ile 5 İlköğretim Okulu, 1 Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, 1 Pansiyonlu İlköğretim Okulu, 1 Anaokulu olmak üzere 11 okul bulunmakta olup, bu okullarda toplam 3512 öğrenci, köylerimizde ise 67 adet İlköğretim Okulu bulunmakta ve 3798 öğrenci olmak üzere toplam 7310 öğrenci okullarımızda öğrenim görmektedir.

2001-2002 yılında ilçe merkezi belde ve köylerimizde 15 okuma yazma kursu açılmış, 160 vatandaşımıza okuma yazma öğretilmiştir. 10 Zilli Kilim, 11 Makina Nakış, 3 Giyim, 2 el sanatları batik boyama, 1 trikotaj ve 10 halk oyunları kursu açılmış olup genç kız ve kadınlarıma bilgi ve beceri kazandırılmıştır. İlçe merkezinde açılan 7 Bilgisayar kursunda değişik yaş ve meslek gruplarında toplam 147 vatandaşımıza bilgisayar kullanma eğitimi verilmiştir.


Zilli Kilim

Ekonomik Durum :

Tekel Genel Müdürlüğüne bağlı İlçemizde bir Kibrit Fabrikası bulunmaktadır. Halen bünyesinde 118 personel görev yapmaktadır.

İlçemiz ekonomisinin en önemli kaynağını tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır.

Tarım ve Hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimize ilçe Tarım Müdürlüğünce her türlü teknik ve teorik bilgi ile alet- ekipman yardımı yapılmaktadır.

İlçemizde T.C.Ziraat Bankası ve Türkiye İş Bankası olmak üzere toplam 2 adet banka şubesi bulunmaktadır.

İlçe merkezinde cumartesi günleri hayvan pazarı, sebze pazarı, peynir yağ pazarı ve Öbektaş beldesinde ise cuma günleri kurulan pazarlar ilçe ekonomisine hareketlilik kazandırmaktadır.

Ayrıca İlçede dokumacılığı yapılan ve satılan Kelkit Zilli Kilimleri İlçe halkının Aile ekonomisinde önemli bir yer tutar.

 Önemli   telefonlar  Telefon No:
 Kaymakamlık  317 10 03
 Belediye  317 17 08
 Emniyet  317 10 08
 Jandarma  317 25 47
 Hastane  317 10 29
 İtfaye  317 17 18
 Su Arıza  317 15 49
 Polis  155
 Elektrik Arıza  317 13 78
 Yangın  110

 

. . . : : : KÖSE İLÇESİ : : : . . .

Tarihçesi :

Köse'nin kuruluşu ve tarihi konusunda kesin bilgi ve bulgular bulunmamakla beraber bölge Hitit, Asur, Makedonya, Roma ve Bizans hakimiyetinde kalmış ise de Türk hakimiyeti döneminde ( Selçuklu, ilhanlı, Akkoyunlu ve Osmanlı) kurulmuş olması muhtemeldir. "Köse" adının Türkçe oluşu ve kültürümüzde yaygın olarak kullanılan lakap ve soyadları arasında bulunması kanıt olarak gösterilebilir. Köse Mahmut Ağa adındaki bir beyin oymağı ile Yurtlar ve Ekinyüzü Mevkilerine (Köse Dağı) yerleştiği ve sonra Örenlere (Köse'nin 2 km doğusunda) ve nihayet şimdiki yere yerleştiği ve Köse adınının da bu beyden geldiği rivayet edilmektedir. 1516 yılı Bayburt tahrir kayıtlarında Bayburt Sancağı'nın Kelkit Nahiyesine bağlı bir köy yerleşmesi olarak adı geçmektedir. 1916 yılında Rus ve Ermenilerin istilasına uğramış ancak 17 Şubat 1918 günü işgalden kurtulmuştur.

Cumhuriyet döneminde Gümüşhane'nin il yapılmasının (1924) ardından Kelkit Kazasına bağlı bir bucak merkezi haline getirilmiştir. Köse 1954 yılında belediye 3392 sayılı kanunla da 19.06.1987 tarihinde ilçe olmuştur.

Salyazı beldesi ve köylerin kuruluşları konusunda da kesin bilgilerin bulunmamasına rağmen Türk kültürünün dışında daha önce yaşamış olan milletlere ait iz ve eserlere rastlamak mümkündür

Coğrafi Yapı :

Köse İlçesi, Gümüşhane il merkezinin güneyinde olup, 39-40.ncı boylamlar ile 40-41.nci enlemler arasında yer alan Kelkit Çayı vadisinde kurulmuştur.Kuzeyde Gümüşhane il merkezi, doğuda Bayburt il merkezi, batıda Kelkit ilçesi ve güneyde Bayburt ili ve Kelkit ilçesi yer almaktadır. Deniz seviyesine göre ortalama yüksekliği 1650 metre civarında olup, yüzölçümü 500 km2' dir.

İlçenin yeryüzü şekilleri 2 bölüm halinde incelenebilir: Bunlar, ilçenin kuzeyinde yer alan dağlar (Köse Dağı) ite bunların güneyinde yer atan ovalık sahalardır. (Köse Ovası, Mormuç Düzü) diğer bir ifadeyle ilçe dağ eteği düzlüğünde kurulmuştur.İlçe sismik aktivite açısından II.derecede deprem kuşağı içerisinde bulunmaktadır.

Nüfus :

İlçenin nüfusu 2000 yılı sayımına göre merkezde 8153 kişi, ilçeye bağlı kasaba ve köylerde ise 11.275 kişi olmak üzere toplam 19.428 'dr. İlçemiz nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı ise 52.948'dir.

İlçemizde km2'ye 38 kişi düşmektedir. Kış şartlarının sert geçmesinden dolayı geçim kaynağı olan tarımın yapılmasını zorlaştırmakta ve göçe neden olmaktadır. Göçler İstanbul, Samsun, Ankara ve Bursa illerinde yoğunlaşmaktadır. Nüfusun yerleşim yerlerine göre dağılımı şu şekildedir.

Mernis Projesi uygulaması ilçemizde tamamlanmış olup, bu çerçevede 64561 kişinin bilgisayar ortamında kaydı yapılmıştır.

Ekonomik Durum :

İlçemizin ekonomisinde büyük yeri tarım ve hayvancılık almaktadır. Bunun yanı sıra nakliyecilik ve yolcu taşımacılığı, ticaret ve madencilikte belli ölçülerde yapılmaktadır.

a)Tarım ve Hayvancılık : İlçemizin yüzölçümü 420.000 dönümdür. Bu arazinin 222.620 dönümü tarıma elverişli olup, 70.000 dönüm çayır mera, 80.000 dönüm orman fundalık, 47.380 dönüm faydalanamayan (yerleşim birimi taşlık kayalık) arazidir. 50.460 dönümü sulanabilir (bunun 20.000 dönümü fiilen sulu) özellikte, 172.160 dönüm kuru araziler üzerinde tarım yapılmaktadır. Bu arazilerin, 60.000 dönümü tarıma elverişli olup göç,topografya ve ekonomik imkansızlıklar nedeniyle istenmeyen, 63.250 dönümü nadas,99,350 dönümü de halen işlenen arazileridir.

Çiftçilerimiz makine kullanımına eğilimlidirler. Merkez, belde ve köylerde 246 adet traktör, 213 baloz, 82 adet mibzer, 2 adet pnömatik mısır ekme makinesi , 2 adet ot silaj makinesi ve 2 adet mısır silaj makinesi bulunmaktadır. Biçer döver makineleri buğday hasat döneminde ilçeye dışardan gelmektedir.

Köse'de kışları sert geçmesi, İlkbaharın ve sonbahar dönemlerinde görülen don olaylarından ve suyun yetersiz olmasından dolayı ürün çeşit ve verimliliği azalmaktadır. İlçemizde en çok yetiştirilen tarla bitkileri buğday ve arpadır. Ayrıca fasulye, patates yöremize özgü tat ve lezzetinden dolayı yetiştirilen sebzelerdendir. 2003 yılında tohumluğu yenileme çalışmaları çerçevesinde İlçe Tarım Müdürlüğünce 9,5 ton patates tohumu , 25 ton sertifikalı buğday tohumu dağıtılmıştır.

İlçemizde kullanılan gübre miktarı Türkiye ortalamasının altında olup ortalama yıllık 800 tondur. İlçemizde 9600 adet büyükbaş, 4350 adet küçükbaş, 11.150 adet kümes hayvanı ve 1073 adet arı kovanı hayvancılık yapılmaktadır. Hayvancılıkta daha çok besicilik ön plana çıkmış olup özellikte kurban bayramlarında İstanbul ve Trabzon' a çok sayıda hayvan gönderilmektedir.

İlçe Tarım Müdürlüğü Hayvan sağlığı şubesince yapılan çatışmalar: Suni tohumlama 2002 yılında 1 adet iken 2003 yılı eylül ayı itibariyle 123 adete çıkmıştır. Suni tohumlama Desteklemesinden faydalanan çiftçi sayısı 100 olup ön soy kütüğü projesi kapsamında kayıt altına alınan hayvan sayışı 250 adettir. Pedigri sistemine göre kümelenerek kayıt altına alınan hayvan sayışı 3050 adettir. 2002 yılında sağlık taramasından geçen hayvan sayışı 17500 iken bu sayı 2003 eylül ayı itibariyle 13000 adettir. Ayrıca aşılanan toplam hayvan sayılan (tüm aşılar)2002 yılın 8204 adet iken 2003 yılında eylül ayı itibariyle 6730 adettir.

Salyazı Beldesi ve Altıntaş Köyüne tabi tohumlama faaliyetleri için 3 adet damızlık boğa teslim edilmiştir.

Köse Kaymakamlığı öncülüğünde 1500 adet koyun dağıtılarak ilçede yok olmaya yüz tutmuş küçükbaş hayvancılık tekrar canlandırılmaya çalışılmaktadır.Arıcılık özelikte Yuvacık, övünce ve Kayadibi köylerinde yapılmaktadır. Ancak potansiyeli ve dışardan gelen 3000 adet kovanla gezginci arıcılar dikkate alındığında arıcılığın istenilen seviyede olmadığı görülmektedir.Köse ilçe merkezinde belediyeye ait 10 ton saat kapasiteli yem fabrikası bulunmaktadır. Ancak ne var ki şu an işletilmemektedir. Ayrıca Sağyazı beldesinde özellikte yazın faaliyette bulunan süt işleme tesisi bulunmaktadır.

b) Baraj ve Göletler : Köse'ye 3,5 km. mesafede Köse Çayı üzerinde Köse ve Kelkit İlçelerindeki 98 ha.lık tarım arazisini sulamak amacıyla Köse Barajı inşaatı işi 28.12.1995 tarihinde 778.5 milyar TL. ihale bedeli ile Güvensoy İnş.ve San. A.Ş. ye ihale edilmiştir. 1400 takvim günü içerisinde bitirilmesi planlanan barajın ödenek yetersizliğinden dolayı %45 tamamlanabilmiştir. Ödenek sıkıntısı yaşanmaktadır. İlçemizde ayrıca Kelkit karayolunun 6- km sinde Köse 60. Yıl Göleti, Bayburt karayolunun 15. km sinde Sağyazı 100. Yıl Göleci ve Akbaba köyü sınırlarında Akbaba Gölebulunmaktadır.

Eğitim ve Kültür Durumu :

a) Eğitim-Kültür  : İlçemizde 50 derslikte 62 öğretmenle eğitim ve öğretim verilmektedir. Zorunlu eğitim kapsamında devamsızlık eden öğrenci yoktur. 2002-2003 öğretim yılında 10 öğrenci kurumlar sınavını kazanmış olmasına rağmen bir yere yerleşememişlerdir. 2002-2003 eğitim öğretim yılında 60.Yıl Kız Pansiyonunda ilköğretim çağındaki 100 kız öğrenci kalmaktadır.    

b) Halk Eğitimi : İlçemiz Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 2001-2002 öğretim yılında makine nakış, bilgisayar, trikotaj, bağlama, üniversiteye ve kurumlar sınavına hazırlık olmak üzere 12 adet kurs açılmış 285 kursiyere eğitim verilmiştir. Yine Ulusal Eğitimi Destekleme Projesi kapsamında 1'nci kademede 4 adet kurs açılmış olup, 62 vatandaşa eğitim verilmiştir. Ayrıca 13 kursta 225 vatandaşımıza sığırcılık, arıcılık, anne çocuk sağlığı, aile planlaması, beslenme ve ilk yardım konularında eğitim verilmiştir. Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü, ilçe tarım Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığı işbirliğinde 33 askere arıcılık ve süs bitkiciliği konusunda eğitim verilmiştir.

2002-2003 eğitim öğretim yılında 17 kursta 300 kursiyere eğitim verilmiştir. 49 vatandaşa okuma-yazma kursu, 19 vatandaşa kuaförlük kursu, 108 vatandaşa anne çocuk sağlığı.aile planlaması ve anne eğitimi kursu,61 vatandaşa makine nakış kursu,46 vatandaşa bilgisayar kursu ve 20 vatandaşa sığır besicilik kursu verilmiştir. Halk Eğitim Merkez Müdürlüğünün bina problemi bulunmaktadır.

c) Kütüphane Hizmetleri : İlçemizde okuma yazma oranı %99 olup Köse ve Salyazı Beldesinde 2 adet kütüphane ile vatandaşlarımıza hizmet verilmektedir. Köse Halk Kütüphanesinde 3915 adet kitap bulunmakta olup, yıl içinde gelen okuyucu sayısı 2099, dönem içinde okuma amacıyla verilen kitap sayısı 343' dür.

d)Folklor : Köse merkezde ve Salyazı beldesinde yetişkinlerden oluşan folklor ekiplerinin yanı sıra ilköğretim okullarında öğrencilerden oluşan folklor ekipleri vardır. Salyazı İlköğretim Okulu folklor ekibi İl birincisi olmuştur.

Sosyal Durum :

a) Konut Durumu : Köse ilçesi ve köylerinde konutlar çoğunlukla taş,kerpiç ve briketle yapılma olup, kargam toprak ve yığma inşaatlar da vardır. Çatı örtü malzemesi ise toprak ve saçtır. Çatı biçimleri düz,beşik ve kubbe şeklindedir. Bunun yanında ilçe merkezi ve bazı köylerde betonarme ve çok katı binalarda yapılmaktadır. Çatı örtüşü için sac ve kiremit kullanılmaktadır. Gerek köylerimizde ve gerekse ilçe merkezinde konut yapımında bölgenin fiziki şartları göz önünde bulundurulmaktadır. Bunun sonucu olarak, binaların cepheleri dar tutulmuş, umumi yerlerde merdiven ortadan düşünülmüş, pencereler çift cam ve çerçeve olarak yapılmıştır.

b) Sosyal Yaşam : Köse İlçesi Gümüşhane iline bağlı olmasına rağmen sosyal yaşantı yönünden daha çok Kelkit ilçesi ile Erzincan ilinin etkisi altında kalmıştır. İlçemizin büyük şehirlerde ve yurtdışında yaşayan nüfusunun çok olması nedeniyle sosyal yaşamda da değişimler görülmektedir.

İlçemizde sinema, tiyatro vb eğlence mekanları bulunmamasından dolayı ilçe halkının başlıca eğlence kaynağı televizyondur. İlçede belediyeye ait düğün salonu ve hamamda bulunmaktadır.

Köse'de sosyal dayanışma duygusunun kuvvetli olmasından dolayı yas tutma ve baş sağlığı dileme önem arz etmektedir. Bu nedenle ilçe merkez , belde ve köylerde özel mekanlar hazırlanmıştır.

Kışların sert ve uzun olmasından dolayı özettikle köy odalarında geceleri köylüler bir araya gelerek sohbet etmektedir. Bu nedenle ilçede sözlü kültür gelişmiştir.

Köse ve Salyazı'da futbol kulüpleri bulunup Gümüşhane Amatör kümede mücadele etmektedir. Ayrıca Köse İlçe merkezinde yapılan halı sahada halk sportif etkinliklerde bulunabilmektedir. Köse Kaymakamlığı tarafından düzenlenen Halı Saha Futbol Turnuvalarına her geçen yıl ilgi artmaktadır.


 Önemli   telefonlar  Telefon No:
 Kaymakamlık  411 50 72
 Belediye  411 50 62
 Emniyet  411 50 61
 Jandarma  411 50 22
 Hastane  411 51 04
 İtfaye  411 54 52
 Su Arıza  411 50 62
 Polis  155
 Elektrik Arıza  411 50 35
 Yangın  411 54 52


. . . : : : KÜRTÜN İLÇESİ : : : . . .

Tarihi :

İlçe ile ilgili özel olarak arkeolojik araştırmalar yapılmamış olmakla birlikte, Kürtün çevresinde görülen kale harabeleri ve zaman zaman tarım çalışmaları sırasında yer altından çıkarılan harabe bina kalıntıları dikkate alındığında, bu yörede yaşam, Milattan önceki yıllardan beri var olduğu kanaatini uyandırmaktadır. Hitit Devleti’nin ve bu Devletin yıkılışından sonra Urartu hakimiyetine girdiği tahmin edilmektedir. Fatih Sultan Mehmet devrinde Trabzon Sancağı sınırları çiziminde, Kürtün ismine rastlanılmaktadır.

Çeşitli tarihi kaynaklarda Kürtün, 1461 yıllarında beylik olup ilk Osmanlı-Akkoyunlu antlaşmasıyla (Yassı Çimen Antlaşması) iki devlet arasında tampon bölge olarak kaldığı belirtilmektedir.

Kürtün’ün Osmanlılar zamanındaki ismi Kürtün Cezere olup Cezere denilen yerin Kürtün bölgesinin idare merkezinde bir kale olduğu, Sinan Bey’in Trabzon’daki kulaklı Çeşme kitabesinden anlaşılmaktadır.

İdari bakımdan, zamanından beri Gümüşhane’ye bağlılığını taşıyan İlçe, Gümüşhane’nin Erzincan’a bağlanması üzerine önce Erzincan’a, sonra Gümüşhane’nin Erzurum’a bağlanması ile ilçe de Erzurum’a bağlanmıştır. Fatih’in Trabzon’u 1461 yılında fethinden sonra, Gümüşhane ili ile birlikte Trabzon’a bağlanmıştır. Cumhuriyet döneminde Gümüşhane’nin 1925 yılında müstakil il olması sonucu olarak Kürtün de, Torul ilçesine bağlı olarak Gümüşhane iline bağlanmıştır.

Ekonomik Durum :

İlçenin gelir durumuna paralel olarak ticari ve ekonomik hayat bir hayli durgundur. İlçe halkının ticari ilişkileri, genel olarak Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun gibi biraz daha ticaret ve sanayi bakımından gelişmiş şehirlerle olmaktadır. Bu ticaret merkezleri ilçeyi ticari yönden etkisi altına almaktadır.

İlçenin ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Hayvancılık da gelişmiştir. Ancak, hayvancılık bir sektör haline gelmemiş olup sadece hane halkının günlük ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yapılmaktadır.

İlçemizde kooperatifleşme yaygın değildir. 

İlçemizde sadece bir sanayi kuruluşu vardır.  Kürtün ve Özkürtün Belediyeleri ile İl Özel İdaresi’nin de ortak olduğu Kürtün Silah Sanayii A.Ş. (KÜSSAN A.Ş.), 1994-95 yıllarında altyapı yatırımlarını tamamlayarak 1996 yılının sonlarında seri üretime geçmiş olmasına rağmen, 2000 yılında MKEK’dan sipariş alınamaması üzerine kendi içine düştüğü krizden kurtulamayarak işçilerine 6 aydır maaş verememektedir. Özelleştirme çalışmaları devam etmektedir.

İlçemizde faaliyet gösteren bir banka mevcuttur. Ziraat Bankası Kürtün Şubesi bankacılık faaliyetlerini yerine getirmektedir. Ziraat Bankası 1997 yılı aralık ayında hizmete girmiş olup 5 personelle hizmet vermektedir. Hizmet binası ücretsiz olarak Kürtün Belediyesi’nden kiralanmıştır.İlçemizde fuar, sergi ve panayırlar kurulmamaktadır.

Tarım :

İlçemizin arazi yapısı çok dağlık olduğundan, tarım arazisi kısıtlıdır. Mevcut tarım arazisinde mısır, kuru fasulye, soğan, patates, arpa, yulaf, buğday gibi tarla ürünleri yetiştirilmektedir.

Yem bitkisi olarak yonca, çayır, korunga ve fiğ yetiştirilmektedir. Kaymakamlığımızın hazırlayıp hayata geçirdiği sera projesi ile seracılığın yaygınlaştırılmasına çalışılmıştır. İlçede ayrıca meyvecilik ve ev ihtiyacını karşılamaya yönelik sebzecilik de yapılmaktadır. Kızılcık, elma, kuşburnu, armut, kiraz ve vişne yetiştirilmektedir.

 

İlçenin Arazi Durumu :

Arazi Çeşidi Alanı (Hektar)
Tarım Arazisi  4.720.2 
Çayır-Mera 17.082.2
Orman  39.855.2
Tarım Dışı  17.933.8
TOPLAM 79.591.4 

4.720.2 Hektar Tarım Arazisinin Dağılımı

Arazi Çeşidi Alanı (Hektar)
Meyve Arazisi  414.25
Tarım Arazisi  4.221.4
Sebze Bahçesi  84.55

İlçenin iklimi, deniz iklimi ile karasal iklim arasında geçiş alanını teşkil etmektedir. Yazın yok denecek kadar az yağmur yağmaktadır. Kış aylarında zaman zaman yoğun kar yağmasına karşın, lodos rüzgarlarının da etkisiyle uzun süre kar kalmaz.

Kürtün İlçesinin çevresi kayalıklarla çevrilidir. Ancak yüksek kesimlere doğru yeşil ormanlık alanları başlar. Yağış, orman bitkilerinin yetişmesine sebebiyet vermektedir. Rakım olarak 800 metreye kadar yayvan yapraklılar, 800 metreden 2500 metreye kadar iğne yapraklı ağaçlar ve daha yukarılarda ise otlak, çayırlık ve meraların yer aldığı görülür.

 

Sosyal Durum :

İlçemizde konut sıkıntısı çekilmektedir. Bu bölgede yaşayanlar, kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar konut inşa eğilimi taşımaktadırlar. Konut sıkıntısı, kiraların yüksek olmasına neden olmaktadır. Diğer illerden gelen memurların konut bulmalarında sıkıntı çekildiği görülmektedir.

Kürtün’de yaşayan halkın genellikle Türkmen boylarından geldiği bilinmektedir.  İstanbul’un fethinden otuzyedi yıl sonra Kürtün’de Türk boyları ve oymaklarının yaşadıkları kaynaklardan  anlaşılmaktadır.

İlçemiz tabiat şartları ve yüzey şekilleri bakımından bağlı köylerle, çevre il ve ilçelerle her ne kadar çok farklılık gösterse bile sosyal yönden, örf ve adetler bakımından bir ayrılık göstermemektedir. Ayrıca, sahil şehirleriyle sıkı bir ticari ilişki içinde bulunması, yörenin sosyal yönden etkilenmesine sebep olmaktadır.

Televizyon ilçe halkının kültür ve bilgi kaynağıdır. İlçemizde sinema ve tiyatro gibi yerler yoktur. İlçemizde TRT 1 ve 2. kanalları izlenebilmektedir. Ancak halkın büyük çoğunluğu uydu antenleri ile diğer televizyon yayınlarını izleyebilmektedirler.

İlçemizin çalışma hayatı orman işçiliği, tarım ve hayvancılığın yanı sıra küçük çapta el sanatlarına dayanmaktadır

Eğitim ve Kültür :

Merkez ilçe ve çevresindeki yerleşim yerlerinde, eğitim ve öğretim bakımından son yıllarda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu gelişme okullaşma oranının artmasında ve okullara devam etme açısından olduğu söylenebilir. İlçenin dağlık bir araziye sahip olması, tarım ve hayvancılığın yeterince gelişememiş olması, insanları okumaya  yöneltmiştir. Okuma- yazma oranı yüksektir.

İlçemizde basımevleri, kitabevleri, sinema, tiyatro, spor tesisleri bulunmamaktadır. Spor ve folklor faaliyetleri, okulların kendi bünyelerinde olmaktan ileri gidememektedir.  

İlçemizde, biri ilçe merkezinde, diğeri de Özkürtün Beldesi’nde olmak üzere 2 adet lise vardır. Özkürtün Beldesinde Kürtün Lisesi bünyesinde 100’ü erkek 32’si kız olmak üzere 132 öğrenci kapasiteli Ortaöğretim Pansiyonu vardır. 1 adet pansiyonlu ilköğretim okulu ve 9’u müstakil olmak üzere 31 tane ilköğretim okulu bulunmaktadır. Merkez ve köy ilköğretim okulları genelde betonarme olup birkaç ilköğretim okulu da ahşaptır. Öğrenci sayılarına göre bazıları tek derslikli, bazıları iki, üç ve dört dersliklidir. 28 Köy ilköğretim okulumuzun ısıtma sistemi sobalıdır.

Coğrafi Konum :

Harşit çayı kenarında Torul-Tirebolu yolu üzerinde kurulu olan İlçe dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir.

Gümüşhane Merkez İlçe ile sınırı bulunmayan Kürtün İlçesinin Doğusunda Torul İlçesi, güney ve batısında Giresun, Kuzeydoğusunda Trabzon  illeriyle komşudur. Toplam alanı 810 km2, denizden yüksekliği 602 m.’dir.

Ekonomik Durum :

Geniş ve zengin Orman alanlarına sahip olan İlçede Örümcek Ormanlarında Avrupanın en yaşlı ve en yüksek olan anıt Göknarları mevcuttur.Ormanların Köylünün ekonomik hayatında önemli bir yeri vardır.İleri seviyede olmamakla birlikte hayvancılıkta halkın geçim kaynaklarını oluşturmaktadır.İlçede ayrıca İpek halı dokumacılığı ve el sanatları aile ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.

Nüfus :

2000 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 15.546, İlçe Merkezi nüfusu ise 3488’dir. Kürtün İlçesinde, bir belde (Özkürtün beldesi) ve 33 Köy  yerleşimi  bulunmaktadır.
 Önemli   telefonlar  Telefon No:
 Kaymakamlık  711 63 00
 Belediye  711 65 12
 Emniyet  711 67 56
 Jandarma  711 62 70
 Hastane  711 62 99
 İtfaye  711 65 13
 Su Arıza  711 60 02
 Polis  155
 Elektrik Arıza  711 60 28
 Yangın  711 60 29

 

 

 


. . . : : : ŞİRAN İLÇESİ : : : . . .

Tarihi  :

Şiran İlçemiz Gümüşhane’nin en eski ilçelerinden biridir. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinden öğrendiğimize göre ilçe merkezi Erenkaya köyünde iken 1800’lü yıllarda bugünkü ilçe merkezine taşınmıştır.Şiran Farsça bir kelime olup, aslanlar anlamına gelmektedir.

 

Şiran ilçe merkezinin ne zaman, kimler tarafından kesin olarak bilinmemekle beraber 1018 yıllarındaki Selçuklu akınları ile Anadolu’ya ilk giren Türk boyları tarafından kurulduğu muhtemeldir. Erzurum Kadılığı’nın 1219 tarihli mahkeme ilamına bakıldığında, ilçenin 200-250 senelik bir tarihi olduğu anlaşılmaktadır. 

Şiran’ın tarihi Anadolu tarihi ve Gümüşhane, Bayburt, Trabzon, Erzincan, Şebinkarahisar, Amasya, Sivas, Çorum tarihleri ile birlikte ele alınıp incelendiğinde çeşitli kaynaklarla beraber ilçe tarihini hemen hemen çıkarmak mümkündür. Bölgede yaşayan uygarlıklar kronolojik sıraya göre şöyledir: Hattitler, Hititler, Urartular, Kimmer-İskit Akıncıları, Metler, Persler, Pontus Krallığı, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar. 

Şiran Bölgesinin Osmanlı yönetiminin eline geçmesi 1473’teki Otlukbeli savaşı ile olmuştur. Osmanlı fethinden sonra Şebinkarahisar sancağının bir nahiyesi olarak idare edilen Şiran, XVI.yüzyılın sonuna kadar buraya bağlı kaldı. XVII.yüzyıldan sonra Erzurum Vilayetinin Erzincan Sancağı ile Trabzon Vilayetinin Gümüşhane Sancağı arasında değişik zamanlarda idare edilmiş, bazen de Kelkit nahiyesi ile birlikte bir ilçe yapılmıştır. Tanzimatın ilanından sonra Erzurum’a bağlanan Şiran İlçesi, 1839 Osmanlı Vilayet Kanunu ile yeniden Kelkit ile beraber Erzincan’a bağlandı. 1865 yılında yapılan Vilayet teşkilatlanmasında tekrar Gümüşhane Sancağına bağlandı. 93 harbinden sonra, 1879 senesinde yine Gümüşhane Sancağından ayrılan Şiran ve Kelkit Kazaları, Erzurum eyaletinde yeniden teşkil edilen Bayburt Sancağına bağlandı. 1884 yılında Bayburt Sancağının lağvedilmesi ile yeniden Gümüşhane Sancağına bağlandı.

 

1921 yılında bağımsız sancaklar il olunca Gümüşhane Bağımsız Sancağı da il oldu. 1925’te Şiran İlçe statüsü aldı.

 

Coğrafya :

 

İlçemiz deniz seviyesinden 1311 metre yükseklikte olup, 992 km2 alanı kapsar. Şiran ; doğuda Kelkit, batıda Alucra, Kuzeyde Torul, güneyde Refahiye ilçeleri ile çevrilidir. İlçe çeşitli kaynaklarla Şiran Ovası diye adlandırılsa da arazi bakımından daha çok bir platoyu andırmaktadır. İlçenin kuzeyinde Tersun dağları doğudan batıya doğru uzanır. Güneyinde Çimen dağları,doğusunda Çilhoroz dağı ile üç tarafı kapalı açık hilal görünmektedir.

Ilçenin en önemli akarsuyu Kelkit çayıdır. Sulama da pek kullanılmamasına rağmen sadece civarındaki yerleşim alanlarını sulamaktadır. İlçenin doğudan batıya doğru güneyinden geçer. Ayrıca Akbulak deresi, Yukarıkulaca deresi, Yeşilbük deresi, Karaca suyu Zunzurt suyu Kelkit çayına karışan akarsulardır. 

İklim :

İlçenin iklimi Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgeleri iklimi arasında bir geçiş iklimi özelliği arzetmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. Yapılan rasatlara göre 92 yaz günü bulunmaktadır. Yaz günleri Mayıs ile Eylül ayları, Kış günleri ise Kasım, Mart ayları arasında geçmektedir.

Nüfus :

 

2000 Yılı Genel Nüfus Sayımına göre İlçemiz Merkezi nüfusu 11.977, Köylerin Nüfusu ise 14.420 olup, toplam nüfusumuz 26.397’dır. İlçemiz Nüfus Müdürlüğü kütüklerinde 144.639 kayıtlı kişi bulunmaktadır. Çeşitli sebeplerden dolayı ilçede yaşanan göç nedeniyle ilçe nüfusunda özellikle genç nüfusta sürekli bir azalma görülmektedir.

 

Yerleşim Birimleri : 

İlçe Merkezinde Tekke, Karaca, Fatih, Mertekli ve Şehit Hakan Mahallesi olmak üzere 5 mahallesi mevcuttur. Ayrıca Yeşilbük Beldesi ve 69 köy ve bunlara bağlı 16 adet mezra olmak üzere 89 yerleşim birimi vardır. İlçemize en uzak köy 32 km ile İncedere, en yakın köy ise 2 km ile Günbatur köyüdür.

 

Ekonomi :

İllçemizde sebzecilik ve meyvecilik gelişmektedir. Meyvelerden elma üretimi önemlidir. Hayvancılık ilçenin diğer bir önemli geçim kaynağıdır. Koyun, kırkeçisi ve sığır ciddi manada beslenen hayvanlardır. Ayrıca arıcılıkta yapılmaktadır.

İlçemizde 25 ton günlük kapasiteli süt fabrikası vardır. Bunun yanısıra ilçemizde yine bir boya fabrikası mevcuttur.


 Önemli   telefonlar  Telefon No:
 Kaymakamlık  511 70 05
 Belediye  511 70 21
 Emniyet  511 70 20
 Jandarma  511 71 94
 Hastane  511 70 19
 İtfaye  511 79 00
 Su Arıza  511 79 00
 Polis  155
 Elektrik Arıza  511 71 55
 Yangın  110

 

 

. . . : : : TORUL İLÇESİ : : : . . .

Tarihi :

Trabzon-Gümüşhane-Bayburt-Erzurum yolu üzerinde bulunan ve M.Ö. ki yıllarda kurulduğu anlaşılan Torul bu cihetle tarihi öneme haizdir. 1V. Haçlı Seferi sırasında Trabzon’u ele geçiren Cenevizliler Torul’u da alarak ilçenin birçok yerinde kaleler ve haberleşmede kullanılan ateş kuleleri inşa etmişlerdir. Torul Kalesi de bunlardan birisidir. Orta Khaldiya olarak anılan Torul madenleri ve ormanlarıyla ün yapmış olup sarp ve geçit vermeyen kayalıkları nedeniyle sığınma yeri olmuştur. Sellay Clavijo yörede eşkiyalar tarafından yollarının kesildiğini ve yolculardan zorla para alındığını anlatmaktadır. Yine Bizans İmparatorluğuna bağlı olarak görev yapan Torul yöneticileri geçimlerini yasal olmayan yollardan sağlıyorlardı.

Bölgede Türkler ilk defa 1048 yıllarında doğudan gelen Türkmen kitleleriyle görülmüştür. Orta Asya’ dan başlayan kitle halindeki göçler münasebetiyle çeşitli Türk oymakları genellikle batıya doğru ilerlemişlerdir. Bölgeye gelen ilk Türk boyu Çepniler’ dir. Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey’in kuzeydoğu seferi sırasında otağını Torul’da kurmasına izafeten önceden Ardasa diye anılan ilçeye Torul denmeye başlanmıştır. Torul Otlukbeli Savaşı (1473)’ ından sonra Osmanlılarla anlaşan Uzun Hasan’ın ölümü üzerine, 1478’ de Amasya Sancak Beyi Şehzade Bayezid’a verilen emir üzerine Şehzadenin Lalası Rakkas Sinan Bey tarafından alınmış, Tirol (Torul) Beyi Erzincan’ a kaçmıştır. 19.yüzyılın ilk senelerinde yazıldığı anlaşılan Osmanlı Devleti’nin idari taksimatına dair bir defterde Gümüşhane’nin nahiyesi olarak gösterilmiştir. 1886 tarihli salnamede Torul Gümüşhane Sancağı’nın kazası olmuştur. 1890’da Trabzon’un kazası olarak gösterilen Torul’ da 1893’ de yapılan sayım sonuçlarına göre 36.137 kişi olup Gümüşhane sancağının en büyük kazasıydı. Cumhuriyet döneminde Gümüşhane’ye bağlı bir ilçe merkezi olmuştur. 1916’da Rus ve Ermeniler tarafından işgal edilen Torul 1918 yılında Gavur (Muşgene) Dağları eteklerinde başlayan mücadele ile                                                   kankana denilen yerde kanlı çarpışmaların sonucunda 14 Şubat 1918’de düşmandan kurtarılmıştır.

Coğrafi Konum :

 Gümüşhane’nin Merkez İlçesinin batısında yer alan Torul İlçesi,Kuzeyinde Trabzon,Güneybatısında Giresun İlleriyle batıda Kürtün, güneyinde Şiran ilçeleriyle komşudur.Harşit çayı kenarında ve Trabzon-İran transit yolu üzerinde kurulu olan İlçe dağlık bir arazi yapısına sahiptir.

Yüzölçümü : 1049 km2’dir.Denizden yüksekliği ise 950 m.’dir.

Ekonomik Durum :

Geniş ve zengin Ormanlara sahip Torul İlçesinde Orman’ın Köylünün iktisadi hayatında önemli rolü vardır.İleri seviyede olmamakla beraber hayvancılık, halkın geçim kaynaklarında önemli yer tutar.

Nüfus :

Torul’un nüfusu 2000 yılı nüfus sayımına göre köy nüfusu 10.824, merkez nüfusu 4.592 olmak üzere toplam nüfus 15.416’dir. İlçenin  bir (Altınpınar) beldesi 36 köyü mevcuttur.


 Önemli   telefonlar  Telefon No:
 Kaymakamlık  611 20 06
 Belediye  611 20 23
 Emniyet  611 22 73
 Jandarma  611 22 39
 Hastane  611 28 38
 İtfaye  611 23 10
 Su Arıza  611 22 25
 Polis  155
 Elektrik Arıza  611 22 49
 Yangın  110